سرگشك 507 سرگشك مزرعهء محقرى در وسط مزارع سرباز واقع و آب آن از رودخانهء سركور و محصول آن منحصر به شلتوك [ است ] و دو سه خروارى بيشتر به عمل نمىآيد و قريب صد بوته نخل و هفت هشت درخت نارنج در آنجا غرس كرده‌اند و مختصر قلعهء رعيتى هم از قديم بالاى تلى ساخته‌اند و فعلا قدرى رو به خرابى گذارده است و چند كتوك هم پهلوى آن بنا كرده‌اند . و مزرعهء مزبوره چون در وسط مزارع سرباز واقع است حاكم‌نشين [ است ] ، و مالكى هم ندارد . فقط ملك كسى است كه مباشر اين صفحات باشد و رعيّتى در اينجا غير از كس و كار و بستگان ضابط سكونت ندارند . و بالفعل هم مير رستم خان و كسان او در اين نقطه سكونت دارند . سرباز 508 و چون مقصود بالاصالهء ما ذكر تمام محال بلوچستان بود و از مگس خطّى به ايرافشان و آشار و افشان و نصكند رسانده بوديم و از آنجا هم به سرباز نزديك بود خط را به سرباز كشيده و سه منزل بيش نيست . به اين معنى كه از بمپور به فهرج و از آنجا به سركهوران و از آنجا به آب سوران و منزل چهارم سرباز و به همه‌جهت قريب بيست فرسخ بيشتر نيست و توپ‌رو هم دارد . و بالجمله مزارع سرباز و اهالى آنها و شرح رودخانه و كوهستان دو طرف و منابع و علوفه و بهائم و طيور و سباع آنها كما كيفا به‌طور اجمال گذشت و بايد مختصرى از هواى اين دو نقطه [ 305 ] و منازل عرض راه تا پيشين نگاشت . درجهء گرمى هواى سرباز مشابه است با بمپور و تا پيشين كه متصل است به خاك هند و دشت انگليس فرسخ به فرسخ گرمتر است و از سر گشك تا مزرعهء باتپان « 1 » كه هشت فرسخى پيشين است تمام اين بيست فرسخ در كف و اطراف رودخانه سير مىكند . و به فاصلهء ربع فرسخ الى يك فرسخ همه‌جا در يمين و يسار رودخانهء گوىمرك و سركور كه در اينجا يك شعبه‌اند مزارعات كوچك و بزرگ و همه‌قسم علوفه و آب هست و در هر نقطه هم مقتضى باشد عابر و متردّد مىتواند منزل كند و توپ را هم به سهولت مىتوان عبور داد و خطّش به جنوب مايل به غرب سير مىكند و كلية سراشيب و جزئى سنگلاخ است .

--> ( 1 ) - جغ : بپاتان .